नविन चौधरी, कोल्हबी । बाराको कोल्हबी नगरपालिकाका किसानहरू अहिले एकै पटक धेरै संकटको चपेटामा परेका छन्। सिँचाइ, मल आपूर्ति र उत्पादनको उचित मूल्य नपाउँदा किसानहरूको अवस्था दिनप्रतिदिन जटिल बन्दै गएको छ। तर जनप्रतिनिधिहरू भने समस्या समाधानतर्फ गम्भीर नभएको स्थानीयको आरोप छ। बारा क्षेत्र नं. १ का सांसद गणेश धिमाल र कोल्हबी नगर प्रमुख रामप्रसाद चौधरी भने आँखा चिम्लेर बसेका छन्। आफ्ना कार्यकर्ता पाल्न र राजनीतिक भागबन्डामै व्यस्त देखिएका छन्।
अलपत्र पानी टंकी र सिँचाइ संकट
कोल्हबी नगरपालिका वडा नं. १ बिनटोल र वडा नं. ५ ककडीमा दशकौँदेखि निर्माणाधीन अवस्थामा रहेका दुईवटा खानेपानी टंकी अझै सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन्। लाखौँ रुपैयाँ खर्च भइसके पनि वितरण प्रणाली नबन्दा ती संरचना उपयोगविहीन बनेका छन्।
यसैबीच, जङ्गल फँडानी, मुहान सुक्ने समस्या र दीर्घकालीन सिँचाइ योजनाको अभावले खेतीयोग्य जमिनमा पानीको चरम संकट देखिएको छ। धान, गहुँ र मकैजस्ता मुख्य बालीहरू आकाशे पानीको भरमा निर्भर हुन बाध्य छन्।
मल अभावले खेती प्रभावित
सीमावर्ती नाकामा देखिएको अवरोधका कारण रासायनिक मलको आपूर्ति प्रभावित भएको छ। समयमा मल नपाउँदा किसानहरू लामो लाइन बस्न बाध्य छन्, तर आवश्यक मात्रा उपलब्ध छैन। मल अभावले बाली कमजोर हुनुका साथै उत्पादन लागत समेत बढाएको छ।
बढ्दो लागत र घट्दो मूल्यले दोहोरो मार
डिजेल, बीउ, मल र मजदुरीको मूल्य निरन्तर बढिरहेको छ। तर किसानले उत्पादन गरेको अन्नबाली—धान, गहुँ, मकै—को बजार मूल्य भने घट्दै गएको छ। यसले किसानहरूलाई आर्थिक रूपमा थप कमजोर बनाएको छ। धेरै किसानले लगानी समेत उठाउन नसकेको गुनासो गरेका छन्।
अलपत्र विकास र जनप्रतिनिधिप्रति असन्तुष्टि
स्थानीयहरूको आरोप छ कि विकासका नाममा योजना घोषणा भए पनि कार्यान्वयन कमजोर छ। किसानका समस्या समाधानभन्दा जनप्रतिनिधिहरू राजनीतिक गतिविधि, कार्यकर्ता व्यवस्थापन र चुनावी तयारीमा बढी केन्द्रित रहेको गुनासो बढ्दो छ।
एक स्थानीय किसानले भने, “हामीलाई न पानी छ, न मल छ, न उत्पादनको मूल्य छ। खेती गरेर बाँच्ने आधार नै हराउँदै गएको छ।”
भविष्यप्रति चिन्ता
यदि तत्काल सिँचाइ व्यवस्था सुधार, मल आपूर्ति सहज र कृषि उपजको उचित मूल्य सुनिश्चित नगरिए कोल्हबीको कृषि प्रणाली गम्भीर संकटमा पर्ने चेतावनी किसानहरूले दिएका छन्।
किसानहरूको भनाइमा अब उनीहरू आश्वासन होइन, ठोस समाधान चाहन्छन्।
